Ertuğrul Fırkateyni mürettebatının yakınlarını buluşturmak amacıyla bugün Rahmi Koç Müzesinde bir basın toplantısı düzenlendi. Aşağıda basın bültenine ve toplantı detaylarına yer verdik:
“Ertuğrul’un Torunları” Buluştu:
Çarkçı Kolağası Hasköylü Halil oğlu Halil, Tekirdağlı Cemil Kaptan, Eyüplü Makine Subayı Arif Salih Efendi, Bando Şefi İsmail Bey ile Amiral Osman Paşa’nın ve diğerlerinin torunları, Ertuğrul Fırkateyni’nde,
memleketlerinden 10 bin kilometre ötede kader ortaklığı eden büyük büyük babalarının ardından 118 yıl sonra İstanbul’da bir araya geldi.
Ertuğrul Fırkateyni, Japonya’nın Oşima Adası açıklarında battığı sırada, kesin olmayan rakamlara göre 550 denizci şehit olmuş ve
69 denizci ise kurtarılmıştı.
Yapı Kredi Emeklilik ve Sualtı Arkeoloji Enstitüsü’nün (Institute of Nautical Archaeology-INA) ortaklığında, Türkiye Sualtı Arkeolojisi Vakfı’nın (TINA) katkılarıyla 2007 başından bu yana sürdürülen “Ertuğrul Fırkateyni: Japonya’da bir Türk gemisi” isimli projede, 2008 yılı çalışmaları önemli bir buluşmayla başladı. Türk denizcilik tarihinin en hazin olaylarından birinin anısına sürdürülen proje kapsamında, bugüne kadar ulaşılan mürettebat yakınlarının bir araya geldiği ilk toplantı İstanbul’da gerçekleştirildi. Yapı Kredi Emeklilik’in evsahipliğinde düzenlenen etkinlikte, Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü ve Ertuğrul Projesi Başkanı Tufan Turanlı, 2007 yılında yapılan çalışmalar hakkında ailelere bilgi verdi.
Toplantının açılış konuşmasını yapan Yapı Kredi Emeklilik Genel Müdürü Doç. Dr. S. Giray Velioğlu, Ocak 2007’deki ilk dalışlarla başlatılan duyurular ve araştırmalar sonucunda şimdiye kadar 11 mürettebatın yakınlarına ulaşıldığını, medyada yer alan haberlerin ailelerle iletişim kurmada önemli bir etkisi olduğunu vurgulayarak, şunları söyledi:
“118 yıl sonra, ilk kez böyle bir buluşmayı gerçekleştirmekten büyük gurur duyuyoruz. Yapı Kredi Emeklilik olarak bu projede yer alma amacımızı ‘Geleceği şekillendirmek, geçmişe sahip çıkmakla mümkündür’ özdeyişinin bir uzantısı olarak yorumlayabilirsiniz. Projenin başlangıcından itibaren, Türkiye’de ve Japonya’daki desteği gördükçe ne kadar doğru bir iş yaptığımızı anlıyoruz. Amacımız Ertuğrul’un anısını ülkemizde de, en az Japon dostlarımız kadar canlı tutabilmektir. Bu çerçevede iki kitap projemiz bulunuyor. Biri, Ertuğrul Fırkateyni hikayesini gelecek kuşaklara aktarabilmek için Sayın Tufan Turanlı’nın hazırladığı bir çocuk kitabı... Diğeri ise ulaşabildiğimiz ve bazıları şu anda bizimle olan mürettebat ailelerinden elde ettiğimiz bilgilerin de yer alacağı, Türkiye ve Japonya’daki çalışmaları aktaracak bir kitap... Çocuk kitabının çalışmaları tamamlanmak üzere, diğer kitabı da önümüzdeki yıl sonunda sizlere takdim edebileceğimizi umuyoruz.”
2007 yılında yapılan çalışmalar hakkında ailelere bilgi veren Bodrum Sualtı Arkeoloji Enstitüsü ve Ertuğrul Projesi Başkanı Tufan Turanlı ise 10 Ocak ile 16 Şubat arasında Japonya’da yeni bir araştırma ve çalışma süreci başlayacağını belirtti. Turanlı, “Ertuğrul Fırkateyni’nin kalıntılarının tespiti ve su üstüne çıkarılması çalışmaları devam ediyor. Geçen yıl yapılan çalışmalarda geminin yeri tespit edilmişti. Önümüzdeki hafta başlayacak 5 haftalık programda ise Ertuğrul Fırkateyni’ye ait bazı kalıntılar çıkarılacak ve ileride yapılması planlanan sergiye yönelik konservasyon ve restorasyon çalışmaları başlayacak” dedi. Projenin öncelikli amaçlarından birinin, Ertuğrul Fırkateyni mürettebatının anılarının hem Türkiye’de, hem de Japonya’da canlandırılması ve geçmişin belleklerde yaşatılması olduğunu vurgulayan Turanlı, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bugüne kadar yapılan araştırmalarda arşivlerde kurtulan 69 denizcinin tam bir listesine ulaşılamamıştı. Bu yüzden mürettebat yakınlarına ulaşmak, onlardan tarihe ışık tutacak bilgi ve belgeleri toplamak ve bu eksik listeleri tamamlayarak kahraman denizcilerimizi saygıyla anarak, onlara tarihte hak ettikleri yeri vermek Ertuğrul Projesi dahilindeki çalışmalardan bir tanesidir.
Kaza sonrası Oşima köylüleri kazazedelere büyük yardımlarda bulunmak için seferber olmuşlar. Kendi yaralarını sararcasına Türkler’e yardım eden Japonlar, bir anlamda iki ülke arasındaki dostluk ilişkilerinin temelini atmışlar. Kazadan yaralı kurtulanlara yaptıkları yiyecek ve giyecek yardımıyla yetinmeyen köylüler hayatını kaybeden Ertuğrul Fırkateyni mürettebatı için kazanın önünde gerçekleştiği Kaşinozaki Feneri’nin 300 metre güneydoğusunda denize bakan bir tepenin üzerine mezarlar yapmışlar ve bu mezarlarının olduğu yere de bir anıt dikmişler.
Ertuğrul denizcilerinin hatıralarını canlandırmak amacıyla Japonya’da yapılacak araştırmalar son derece önemli olmakla birlikte, bir diğer önemli bilgi kaynağı da şehit ve kurtulanların yakınlarının aktaracağı bilgi ve belgelerdir. Şu ana kadar 11 mürettebatın toplam 25 yakınına ulaşıldı. Ertuğrul Fırkateyni projesinin buluşturduğu yakınlar yıllar sonra bir araya gelerek birbirlerinin acılarını paylaştı, büyük büyük babalarını saygıyla andı, Türk tarihinde önemli bir yeri olan bu olayın bir parçası olmanın hüzünle karışık buruk sevincini yaşadı.”
Toplantının bitiminde söz alan Amiral Osman Paşa ile Bahriye Nazırı Bozcaadalı Hasan Hüsnü Paşa’nın torunu Osman Kemal Tektaş, Ertuğrul Fırkateyni’ne gösterilen ilgiye aileler adına teşekkür etti. Tektaş’ın konuşmasının ardından Yapı Kredi Emeklilik’in Japon halkına yönelik teşekkür plaketi Genel Müdür Doç. Dr. S. Giray Velioğlu tarafından Japon yetkililere teslim edilmek üzere Tufan Turanlı’ya verildi.