Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Deniz Müzesi Komutanlığı Kütüphanesi'nde Kıymetli Eserler No: 38/ b'de, "Türk firkateyni Ertuğrul'un deniz kazasıyla ilgili resmî yazışmaların tercümeleri, istatistikler ve raporlar 1890" adıyla kayıtlı belgeler içindeki Japon makamları arasında yapılan yazışmalar İngilizce'dir. Geniş bilgi alınabilir.
Faciayı ilk rapor eden Hyogo Valisi Hayaşi oldu. Vali, Eylül ayının on dokuzuncu günü saat 14.05'te "Çok aceledir." kaydıyla Tokyo'da İmparatorluk Bakanı Ekselans Vikont Hicikata'ya çektiği aşağıdaki telyazıyla, Ertuğrul'un kaybını başkente ilk kez resmen duyuran kişi olmuştur:
"Ertuğrul ismini taşıyan bir Türk firkateyni Yokohama'dan Kobe'ye doğru seyretmekteyken, Kaşinozaki'deki deniz feneri açığından geçerken 18 Eylül sabahı saat 09.00'da, kazanında bir arıza olmuş ve Vakayama bölgesinde Oşima Adası yakınlarındaki kayalıklara çarparak parçalanmıştır.
Gemi Komutanı Osman Paşa dahil 587 kişi kaybolmuştur. Mürettebattan dört kişinin cesedi bulunmuştur. Hemen hemen hepsi yaralı 63 kişi Oşima halkı tarafından kurtarılmıştır. Bunların arasından iki subay mahallî idareden bir memur ve bir polis nezaretinde SS Böchow Maru isimli gemiyle Hyogo'ya gelmiştir. Onlara uygun yer, yiyecek ve gerekli eşyaları sağlayarak hoş geldiniz, dedik.
Oşima'da kalan 61 kişi köy idaresinin koruması altındadır. Fakat doktor sayısının yetersizliği ve tercüman yokluğu onlara sıkıntı vermektedir.
Hayaşi
Hyogo valisi"
Aynı vali bu ilk telyazısının hemen ardından, yine İmparatorluk Bakanı Ekselans Hicikata'ya çektiği ikinci telyazısında da şu bilgileri veriyordu:
"... Doktorların ifade ettiklerine göre, yaralılar hayret edilecek şekilde iyileşiyorlar.
İkisi ya da üçü hâlâ ciddî yaralardan acı çekmektedirler..."
Yine 19 Eylül 1890 günü öğleden evvel, saat 11.15 sıralarında, Vakayama Bölgesi Valisi İ. İşii'de İmparatorluk Bakanı Ekselans Hicikata'ya bir telyazı göndererek faciayı ayrıca rapor etmiştir:
"Hyogo valisi tarafından ekselanslarına bildirildiği üzere, Türk firkateyni Ertuğrul, 18 Eylül günü gün doğarken Oşima sahili açıklarında parçalanmıştır. Özel elçi Osman Paşa da talihsiz gemiyle birlikte denizde kaybolmuştur.
Aranmakta olan cesedi henüz bulunamamıştır. İl sekreterimi ve memurlarımı olay yerine gönderdim.
İ. İşii
Vakayama valisi"
Aynı gün öğleden sonra saat: 17.30'da Hyogo Valisi İ. Hayaşi, üçüncü telyazısı olarak, bu kez İmparatorluk Dış İlişkiler Müdürü Ekselans E. Sannomiya'ya şu raporu vermiştir:
"İmparatorluktan ve Dış İlişkiler Dairesi'nden memurların gelmekte olduğunu buradaki Alman gambotuna zamanında bildirdim. Fakat o, yarın hayatta kalan bütün kazazedeleri gemiye almak için gerekli düzenlemeler yapmak niyetiyle bugün Oşima Adası'na hareket etmeyi kararlaştırmıştır. Böylece onları öbür gün sabah buraya getirebilecektir..."
Aynı gün İmparatorluk Bakanı Ekselans Vikont Hicikata'ya da Kobe'den şu raporu vermiştir:
"Alman gambotu Wolf hayatta olanlara yardım için bu akşam Oşima'ya hareket edecek.
Aynı yere aynı gemiyle gitmek üzere vilayetten bir de memur görevlendirdim.
İ. Hayaşi
Hyogo valisi"
Bu yazışmalar neticesinde faciayı haber alan imparator kurtulanların istirahat ve tedavilerinin yapılabilmesi gibi işlerle bizzat meşgul olması için Saray Teşrifat Müdürü Bay Niva'yı olay yerine göndermiştir. Tokyo Kızılhaç Derneği Başkanlığı'na, Hyogo ve Vakayama valiliklerine gerekli emir ve talimatları verdirmiş, imparator ayrıca yaralıların Tokyo'da Charity Hospital (Şefkat Hastanesi) tedavi edilmeleri arzusunu da izhar etmişti.